“ISANG DIPANG LANGIT” NI AMADO V. HERNANDEZ: ISANG MULTIKRITIKONG PAGSUSURI

Abstract

Ang pananaliksik na ito ay isang pagsusuri sa tulang “Isang Dipang Langit” ni Amado V. Hernandez gamit ang isang multikritikong dulog ng teoryang pormalismo, realismo, at historikal. Ang akda ay itinuturing na isa sa mga pinakadakilang akda ng panitikang Pilipino. Nilalayon ng pag-aaral na ito na masuri ang mga patayutay na pahayag na nakapaloob sa tula; masuri ang pagkakabuo ng tula ayon sa: uri, sukat at tugma, Indayog o Diwa, Simbolismo, at Mensahe at Aral. Tinutukoy rin dito ang mga kaganapan sa lipunang Pilipino na ipinahiwatig ng tula at ang pagsusuri sa pagka-epektibo ng paggamit ng patayutay na pahayag sa pagpapalawak ng mensahe ng tula at pagbibigay inspirasyon sa mga mambabasa. Ang pag-aaral na ito ay isang kwalitatibong pananaliksik sa tulong ng panunuring pampanitikan (literary analysis). Batay sa mga natuklasan sa pagsusuri, napag- alaman na ang tulang “Isang Dipang Langit” ay nakapalooban ng mga tayutay na pahayag gaya ng: simile o pagtutulad, metapora o pagwawangis, hayperbole o pagmamalabis, personipikasyon o pagsasatao, at oksimoron o pagtatambis. Hinggil naman sa pagkakayari ng tula, ang tula ay isang halimbawa ng tulang pandamdamin kung saan ito ay nagpapahayag at naglalarawan sa damdamin ng tao gaya ng pagkalungkot at kawalan ng pag-asa at iba pang damdamin na namumutawi sa tula. Sumusunod din sa tiglalabindalawahan ang bilang ng pantig sa tula subalit walang tugma ang nabubuo. Kakikitaan din ng mga simbolismo gaya ng Isang Dipang Langit na tumutukoy sa pag-asa sa gitna ng paghihirap ng persona sa loob ng kulungan. At ang aral sa tula ay nagpapahiwatig na sa kabila ng pang-aapi, kawalan ng kalayaan, at matinding pighati, ang tao ay may kakayahang lumaban, magtiyaga, at makamit ang katarungan at kalayaan. Ang aral nito ay unibersal: ang determinasyon, katatagan (resiliency), at paninindigan sa tama ay pundasyon ng personal at panlipunang paglaya at sa anumang unos na dumarating sa buhay ng tao, mananatili lamang na metatag at magkaroon ng pag-asang makalaya sa mga pagsubok at hamon sa buhay. Mainam din na mananaig ang pananampalataya sa Dakilang Lumikha na Siyang tunay na Makata ng buhay. Iminumungkahi sa pag-aaral na ito na magkaroon ng pagsusuring pampanitikan upang mabigyang pagpupugay ang mga dakilang panulat ng mga makatang Pilipino.